میاستنی گراویس چشمی نوعی از ام جی است که در آن ماهیچه هایی که چشم ها را حرکت داده و پلکها را کنترل می کنند به راحتی دچار خستگی و ضعف می شوند. این بیماران به دلیل دو بینی و یا افتادگی پلک دچار مشکل بینایی می شوند. در افرادی که دوبینی دارند، چشم ها به صورت متعادل و منظم با یکدیگر حرکت نکرده و در نتیجه فرد دو تصویر مشاهده می کند. در این حالت ممکن است فرد بیشتر از دوبینی، تاری دید را تجربه کند. در فردی که دچار افتادگی پلک شده است، یک یا هر دو پلک ممکن است بیافتد و همه یا قسمتی از چشم را پوشانده و مانع دید گردد. این علائم ممکن است خفیف یا شدید باشند. ضعف چشمها اغلب در طول روز و نیز در روزهای مختلف، متغیر است. مشکلات چشم معمولا در پایان روز و یا بعد از دوره های نسبتا طولانی استفاده از چشم ها بدتر می گردد؛ و بعد از چند دقیقه استراحت، موقتا بهتر می شود. در این نوع از میاستنی، علائم بیماری فقط محدود به چشم ها شده و لذا مبتلایان به میاستنی گراویس چشمی دچار مشکلات بلع، و اختلال گفناری و تنفسی نمی شوند و همچنین دچار ضعف دست و پا نیز نمی شوند.
دو بینی و افتادگی پلک اغلب اولین نشانه های همه انواع میاستنی هستند. تقریبا بیشتر مبتلایان ام جی که در شروع بیماری دچار مشکلات چشمی هستند، در طول 2 سال اولیه پس از شروع علائم، دچار ضعف سایر عضلات نیز می گردند؛ اما حدود 15 درصد بیماران، فقط میاستنی گراویس چشمی دارند. اگر در طول زمان، ضعف به سایر اندامها گسترش یابد، میاستنی گراویس از حالت چشمی به عمومی یا جنرال تغییر می کند. بیمارانی که برای 5 سال یا بیشتر فقط علائم میاستنی گراویس چشمی را داشته باشند به احتمال زیاد دچار میاستنی گراویس عمومی نخواهند شد.
چرا در میاستنی گراویس، عضلات چشم اغلب درگیر می شوند؟
اگرچه دلایل مختلفی می تواند وجود داشته باشد که چرا عضلات چشم اغلب درگیر می شوند، اما این موضوع کاملا درک نشده است. یک فرضیه این است که بیماران ام جی، ضعف عضلات چشم را آسان تر از سایر عضلات بدن متوجه می شوند. فرض دیگر این است که ماهیچه های چشم و پلک از نظر ساختاری با عضلات اندامها و تنه متفاوت هستند. به عنوان مثال این بخش از بدن، گیرنده های استیل کولین (AChR) کمتری دارند، چیزی که در اختلال میاستنی گراویس خودایمنی اتفاق می افتد.
شاید مهمترین تفاوت بین چشم و پلک با سایر عضلات بدن این باشد که عضلات چشم به شکل متفاوتی به حملات ایمنی واکنش نشان می دهند. واکنش متفاوت عضلات چشم به حملات ایمنی می تواند توضیح دهد که چرا چشم در سایر بیماری های خودایمنی مانند اختلالات خودایمنی تیروئید، نیز هدف قرار می گیرد.
پزشک معالج می تواند با توجه به تأثیر فواید و مخاطرات درمانی بر کیفیت زندگی بیمار، رژیم درمانی مناسب را که شدت علائم را متعادل کند، در نظر بگیرد. افرادی که در درجه اول در معرض مشکلات زیبایی ناشی از دوبینی و افتادگی پلک هستند ممکن است درمانهای غیر دارویی را در نظر بگیرند مانند:
استفاده از عینکهای تیره در روشنایی شدید که برای برخی مفید است
استفاده از نوار چسب پلک (نوعی نوار چسب مخصوص که پلک ها را باز نگه می دارد بدون آنکه آسیبی به آن بزند) که می تواند برای افتادگی پلک استفاده شده و ممکن است بر درمانهای دارویی که سیستم ایمنی را تغییر می دهد ترجیح داده شود؛ داروهایی از قبیل گلوکوکوتیکوئید (پردنیزون یا داروهای مشابه)، آزاتیوپرین (ایموران یا آزارام)، سیکلوسپورین یا میاکلوفنولات موفتیل (سل سپت)
استفاده از چشم بند برای یکی از چشم ها اجازه می دهد که فردی که دوبینی دارد، یک تصویر ببیند. اگر همیشه یک چشم بسته شود، بینایی آن چشم کاهش می یابد، بنابراین مهم است که به منظور جلوگیری از کاهش بینایی، چشم بند به تناوب از یک چشم به روی چشم دیگر بسته شود.
زمانی که علائم چشمی شدید بوده یا باعث ناتوانی گردد، درمانهای متعادل کننده سیستم ایمنی مورد توجه قرار می گیرد. داروهایی که ارتباط عصبی عضلانی را بهبود می بخشد مانند مستینون می تواند برای افتادگی چشم مفید باشد اما معمولا برای بهبود دوبینی مؤثر نیست. انجام عمل تایمکتومی برای مبتلایان به میاستنی گراویس چشمی معمولا مورد توجه قرار نمی گیرد مگر اینکه علائم بیماری بسیار شدید یا ناتوان کننده باشد. به طور کلی، جراحی پلک و ماهیچه های چشم برای بیماران ام جی توصیه شده نیست.
انجمن میاستنی گراویس هرمزگان